Apulia

W niedzielę 24 stycznia 2010 r. o godzinie 18.30, w Muzeum Miejskim im. Pietra Cavotiego w Galatinie (prowincja Lecce) dokonano otwarcia wystawy fotograficznej zatytułowanej La Puglia dei Polacchi dal ‘44 al ‘46: una storia in bianco e nero, (wystawa była czynna do 2 lutego). Otwarciu ekspozycji towarzyszyła konferencja. Uczestniczyli w niej byli kombatanci oraz historycy zajmujący się obecnością polskich żołnierzy w regionie Apulii, a w szczególności w miejscowości Galatina, w okresie wojennym i powojennym. Celem organizatorów – Gianluki Vernole, Żanety Nawrot i Stefanii Castellano – było, aby poprzez zaprezentowanie nieznanej dotychczas dokumentacji, przybliżyć ten zapomniany fragment historii, w której okolice Lecce, stając się siedzibą dowództwa polskiego, odegrały istotną rolę.   Rosanna Verter, przewodnicząca Towarzystwa “Galatina Letterata” wyjaśniła: “Nasz region był nazywany Małą Polską ponieważ był siedzibą zaplecza Korpusu Polskiego. Główną ideą imprezy jest szczegółowa rekonstrukcja pojedynczych ale znaczących wydarzeń z lat 1944-46; wydarzeń, które świadczyły o zaangażowaniu i wartości wojskowej polskich żołnierzy stacjonujących w Apulii. Naszym celem jest pokazanie więzi łączącej nasz region z Polską. ”Imprezie patronowali: Rząd Rzeczpospolitej Polskiej, Region Apulii, Gmina Galatina, Gmina Casamassima (prowincja Bari), Stowarzyszenie “BaoBab”, The news paper.it oraz władze prowincji Lecce, którą reprezentował Bruno Ciccarese doradca ds. Transportu i Młodzieży. Wystawa została zorganizowana również dzięki współpracy z Biblioteką im. Pietra Sicilianiego w Galatinie oraz Projektowi Uni Europejskiej Młodzieży z Gminy Galatina. Andrea F. De Carlo

Igor Mitoraj Doktorem Honoris Causa

W czwartek 28 stycznia 2010 w Teatrze “Il Ducale” w Cavallino (w pobliżu Lecce) miała miejsce ceremonia
nadania tytułu Doktora Honoris Causa w dziedzinie archeologii znanemu rzeźbiarzowi Igorowi Mitorajowi.
Uroczystość, na którą przybyło liczne grono, w tym osobistości ze świata akademickiego, rozpoczęła się muzycznym wstępem w wykonaniu chóru Uniwersytetu Salentyńskiego. Rektor Uniwersytetu w Lecce, Domenico Laforgia, powitał zebranych, a prof. Marcello Guaitoli – Dziekan Historii i Dziedzictwa Kulturowego, przedstawił motywację nadania polskiemu rzeźbiarzowi honorowego tytułu. Laudacja została odczytana przez prof. Francesco D’Andria – kierownika Zakładu Archeologii Uniwesytetu w Lecce. Oto ważniejsze fragmenty tego wystąpienia: “Nadanie honorowego tytułu Doktora Honoris Causa w dziedzinie archeologii Igorowi Mitorajowi jest znaczącym gestem wobec całej ziemi salentyńskiej oraz południowej Italii, gdzie znajdujemy liczne ślady kultury antycznej Grecji. W ten sposób, udało nam się znaleźć wspólne idee łączące archeologię i sztukę. Klasyczne piękno, zdefiniowane przez Winckelmanna jako “nienaruszalna zasada” jest głównym punktem odniesienia dla polskiego artysty, którego dzieła można podziwiać w wielu muzeach i na placach całego świata. Jego interpretacja tradycji klasycznej nie polega tylko na gloryfikacji modeli greckich, ale przybliża minione, antyczne czasy ukryte w rzeźbach. Proces twórczy rzeźbiarza i nasze
interpretowanie jego dzieł możemy porównać do odkrycia archeologicznego, stąd idea nadania tytułu Doktoratu Honoris Causa z dziedziny archeologii - jako dowód uznania dla jego zdolności przekazywania postmodernistycznego antyku.”

Igor Mitoraj i jedna z jego słynnych rzeźb

Prof. D’Andria zauważył również, że w twórczości Mitoraja mity i klasyczne modele łączą się z doświadczeniami artystycznymi XX wieku, surrealistyczną awangardą i sztuką metafizyczną. To rzeźby, które nawiązują do malarstwa René Magritta, Giorgia de Chirico, Salvadora Dalì – i podobnie jak twórczość tych artystów silnie działają na naszą psychikę. Ze sztuką antyczną łączy je też używany przez Mitoraja materiał – marmur, pochodzący z okolic Pietrasanta, mekki wszystkich rzeźbiarzy.
Wypowiedziana została łacińska formuła: Quam ob rem ab humanitate tua rogo atque etiam oro, magnifice Rector, ut aditum in amplissimum doctorum ordinem huius almae Universitatis Igor Mitoraj, Nationis Polonae, sculptori optimo, honoris causa concedas, ad nomen eius augendum quo pariter cum Universitate nostra in omne tempus praeclarius vivat, crescat, floreat. Dixi. Zabrał w końcu głos wzruszony artysta, serdecznie dziękując władzom Uniwersytetu. Opowiedział kilka anegdot związanych z jego życiem i pasją archeologiczną. Podkreslił, że ogromną radością i zaszczytem jest dla niego otrzymanie tego tytułu właśnie na ziemi pełnej świadectw kultury antycznej, zwłaszcza najbliższej jego sercu – kultury greckiej. Ceremonia zakończyła się koncertem chóru akademickiego.
Na placu Sigismondo Castromediano w Cavallino, (dzięki współpracy władz miejskich) przez cały luty, można było podziwiać dwie rzeźby Mitoraja odlane w brązie: Ikaro i Ikaria.
W dniach 25 i 27 stycznia 2010 r.
do Casarano (w prowincji Lecce) na zaproszenie Rektora przybył do Szkoły Wyższej im. Antonio Meucciego prof. Augusto Fonseca. W czasie odbywajacych się w wąskim gronie spotkań (audytorium nie przekraczało pięćdziesięciu słuchaczy), Profesor przedstawił młodzieży literaturę z serii wydawniczej “Slavica”, publikowanej przez Oficynę Wydawniczą Zane z Meledugno (prowincja Lecce). Zostały zaprezentowane fragmenty takich utworów jak: Sono stato l’assistente del dottor Mengele - Miklósa Nyiszli, (2008; tytuł polskiego tłumaczenia: Byłem asystentem doktora Mengele, przeł. Tadeusz Olszański, Frap-books, Oświęcim 2000); Le lettere da Auschwitz - Janusza Pogonowskiego (pod red. Franciszka Pipera, 2008; wersja oryginalna: Listy z Auschwitz,
Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 1998); Nell’Inferno sovietico. Sulle orme di deportati in Siberia – Ireny Moczulskiej (2008; wersja oryginalna: Szlak zesłańca, Górnośląska Oficyna Wydawnicza, Katowice 2004, II wyd.).
Dużą część spotkania poświęcono dwóm pierwszym pozycjom, które wzbudziły wśród studentów ogromne zainteresowanie, czego dowodem były licznie zadawane pytania, na które Profesor wyczerpująco odpowiadał. Wielu studentów nabyło prezentowane książki. Obchody Dnia Pamięci w Salento: 9, 10 i 19 lutego 2010 - Promocja książki Ireny Moczulskiej Nell’Inferno sovietico. Sulle orme di deportati in Siberia, przekład: Augusto Fonseca, Zane Editrice, Meledugno 2008.

W dniach 9, 10 i 19 lutego 2010 były w Salento dniami poświęconymi promocji książki Ireny Moczulskiej Nell’Inferno sovietico. Sulle orme di deportati in Siberia [tytuł oryginalny: Szlak zesłańca, Katowice 2004] przetłumaczonej na język włoski przez Augusta Fonseca (Zane Editrice, Meledugno 2008).
Prezentacja książki Ireny Moczulskiej odbywała się w ramach obchodów Dnia Pamięci dzięki współpracy z gminami Lecce, Melissano, Melendugno. Na spotkaniach byli obecni: Annalisa Montinaro (w imieniu wydawnictwa Zane) oraz tłumacz książki a zarazem redaktor serii wydawniczej “Slavica”, prof. Augusto Fonseca. Należy podkreślić, że na prezentację zaproszono też syna i córkę autorki – Janusza i Elżbietę Moczulskich. Tematem spotkań były metody wywierania nacisku dwóch najokrutniejszych systemów totalitarnych: hitlerowskiego i sowieckiego. Przedstawiono życie ofiar w niemieckich obozach koncentracyjnych
oraz w sowieckich gułagach. Przy okazji tych spotkań, mających miejsce w Lecce, Melissano i Melendugno “Studio Phase35mm” zorganizowało projekcję filmu, prezentującego zdjęcia Białorusi, Syberii, Polski, stanowiące ważne etapy podróży Ireny Moczulskiej do gułagu w Dolince, w zachodnim Kazachstanie.
Wśród innych prelegentów obecnych na spotkaniach autorskich należy wymienić:
• w Lecce, 9 lutego, – prof. Wojciech Pankiewicz – posiadający polskie korzenie, rzecznik burmistrza Lecce, Paola Perrone oraz prof. Antonio Quarta – pracujący na Wydziale Filozofii Współczesnej Uniwersytetu Salento;
• w Melissano, 10 lutego, – jego burmistrz, Roberto Falconieri, pisarka i dziennikarka Maria Pia Romano oraz syn autorki, który prowadzi również Górnośląską Oficynę Wydawniczą. Tego dnia prezentację książki Moczulskiej powiązano z dniem pamięci ofiar ludności włoskiej, zamordowanych przez ludzi związanych z jugosłowiańskim systemem komunistycznym w latach 1943-45, a których zwłoki były wrzucane do krasowych jam zwanych foiba. W Melendugno 19 lutego – burmistrz Vittorio Poti oraz przedstawiciel wydziału d/s kultury – Anna Elisa Prete oraz prof. Egidio Zacheo z Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu w Salento.
We wszystkich trzech spotkaniach uczestniczyło wiele osób, w tym liczna młodzież, która wykazała duże zainteresowanie i wrażliwość na podejmowaną tematykę. Była to również okazja, by wzmocnić więzy przyjaźni
pomiędzy Polakami i mieszkańcami Salento.

Andrea F. De Carlo

Powrót...